Metoda PNF
. Terapię PNF oparto na
prawidłowościach fizjologii rozwoju ruchowego człowieka od części proksymalnych
do dystalnych, z uwzględnieniem poszczególnych faz kontroli motorycznej,
nierozerwalnie związanych z osiąganiem nowych pozycji i możliwości poruszania
się w nich
Proces uczenia ruchu, rozumiany w PNF jako odtwarzanie utraconej
funkcji, wspomagany jest w terapii zarówno wcześniejszymi doświadczeniami,
pochodzącymi ze schematów rozwoju ruchowego jak i wielozmysłowym bodźcowaniem,
polegającym na czasowym i przestrzennym sumowaniu się w obrębie synaps pobudzeń
różnego rodzaju ( bodźce dotykowe, wzrokowe, słuchowe, równoważne,
proprioceptywne i in.), które oddziaływają na pacjenta ze środowiska
zewnętrznego.
Opierając się na budowie anatomicznej człowieka PNF proponuje
ruchy naturalne, przebiegające trójpłaszczyznowo, zbliżone do aktywności dnia
codziennego. Ruchy te prowadzone są wzdłuż skośnych ( diagonalnych ) - osi
ruchu, które ze względu na swój przebieg stwarzają możliwość zaktywizowania największej
ilości mięśni należących do tego samego łańcucha mięśniowego. Zgodnie ze
skośnym przebiegiem większości mięśni szkieletowych za najważniejszą komponentę
ruchu uważana jest rotacja. Warunkuje ona siłę i koordynację wykonywanego
ruchu.
Terapia PNF jest bezbolesna i funkcjonalna, to znaczy zgodna z
potrzebami ruchowymi zgłaszanymi przez chorego i wzorowana na naturalnych
ruchach zdrowego człowieka. Ostatnie lata jeszcze silniej zaakcentowały ten
aspekt terapii - praca nad funkcją to nie tylko ustalenia poczynione między
pacjentem i terapeutą, to przede wszystkim dążenie do uzyskania w terapii
sytuacji zadaniowej, w której chory może w bezpieczny sposób podjąć próbę
odtworzenia funkcji. Oznacza to analizę ruchu pacjenta w odniesieniu do jego
prawidłowego fizjologicznego przebiegu oraz włączenie do procesu usprawniania
elementów treningu samoobsługi z wykorzystaniem przedmiotów codziennego użytku
i sytuacji zadaniowych, które pacjent zgłosił jako trudne bądź niemożliwe do
wykonania.
Terapeuta poszukuje przyczyn problemów zgłaszanych przez pacjenta,
jednak w realizacji celów wyznaczonych w terapii opiera się przede wszystkim na
potencjale nie uszkodzonych bądź najsprawniejszych jego sfer ruchowych (
najsilniejszych, bezbolesnych, o największym zakresie ruchu) i wykorzystuje je
do pozyskiwania aktywności motorycznej w słabszych lub uszkodzonych obszarach
narządu ruchu w oparciu o mechanizm irradiacji czyli przeniesienia pobudzenia.
Takie planowanie terapii wymaga znajomości anatomii funkcjonalnej ciała
ludzkiego oraz zasad biomechaniki i fizjologii skurczu mięśniowego.
Ze względu na szerokie możliwości oddziaływania koncepcja PNF
przestała być utożsamiana ze sposobem pracy przeznaczonym wyłącznie dla
pacjentów neurologicznych. Z powodzeniem stosuje się ją również w ortopedii,
pediatrii, chorobach nerwowo-mięśniowych, wadach postawy czy skoliozach.
W zależności od potrzeb pacjenta, wykorzystywane są techniki
uczące ruchu i koordynacji, stabilizujące, rozluźniające, mobilizujące,
przeciwbólowe i inne, typowe dla metody, a także program ćwiczeń funkcjonalnych
na materacu, nauka chodzenia, usprawnianie funkcji wegetatywnych, a pośrednio
dochodzi również do regulacji pracy autonomicznego układu nerwowego,
szczególnie podczas terapii oddechowej oraz oddziaływań w obrębie tułowia i
klatki piersiowej.
Korzyści z pracy w koncepcji PNF to :
. metoda przyjazna dla pacjenta - oparta na bezbolesnej pracy, wykorzystującej
silne odcinki ciała i umiejętności chorego do ułatwiania reedukacji utraconych
funkcji,
. wysoki poziom bezpieczeństwa terapii wynikający z integracji zabiegu z
diagnostyką, . możliwość pracy z chorym na każdym poziomie dysfunkcji -
zabezpieczenie terapią wszelkich funkcji od ruchowych do wegetatywnych,
. wysoki poziom edukacji pacjenta, oparty na współuczestnictwie w planowaniu
terapii oraz kontynuacji ćwiczeń w formie programu domowego,
. duża efektywność prowadzonej terapii, wynikająca z dokładnej analizy problemu
i ukierunkowanych oddziaływań.
Zastosowania:
- dysfunkcje funkcjonalne kręgosłupa i narządu ruchu, udary, SM, MPDz,
skoliozy, pourazowe porażenia, choroby nerwowo- mięśniowe.

